De vliegtaks komt naast een wereldwijde CO2-heffing, een Europese CO2-heffing en een nationale heffing op lawaaiige en vervuilende vliegtuigen. Hiermee ontstaat een stapeling van 4 kostenverhogende systemen die de Nederlandse luchtvaartsector schade toebrengen. Onafhankelijk onderzoeksbureau Seo Economisch Onderzoek heeft onlangs berekend dat een louter Nederlandse vliegbelasting geen enkel positief milieueffect heeft en ten koste gaat van 5.000 arbeidsplaatsen. 

KLM hoopt dan ook dat in ieder geval de opbrengsten van de vliegtaks niet naar de algemene middelen vloeien, maar naar echte verduurzamingsmaatregelen binnen de luchtvaartsector die het milieu wél helpen.

Ook constateert SEO dat een vliegtaks per vliegtuig waarmee ook transfer passagiers belast worden een 3 keer zo sterk effect zal hebben als de gewone vliegbelasting per vertrekkende passagier.

SEO waarschuwt voor gevoeligheid transfer-verkeer SEO. "Aangezien veel bestemmingen zonder transferpassagiers niet (zo frequent) kunnen worden bediend en transferpassagiers gevoelig zijn voor prijsveranderingen is het raadzaam om voorzichtigheid te betrachten bij het (in)direct belasten van dit segment."

Milieu niet geholpen door vliegtaks of belasting per vliegtuig

SEO trekt verder de conclusie: "Een vliegbelasting gericht op het belasten van passagiers of vliegtuigen (MTOW) in plaats van het belasten van uitstoot is geen effectief middel om de Parijse klimaatdoelen te halen."

Passagiers wijken uit naar buitenlandse luchthavens en stoten onderweg daar naar toe CO2 uit en er is geen prikkel om schonere toestellen in te zetten aldus SEO. De constateringen van SEO zijn in lijn met eerder onderzoek in opdracht van ministerie van Financiën door CE Delft (2018) dat er geen milieu-effect is door invoering van vliegbelasting of belasting per vliegtuig. Ook verwijst SEO naar een onderzoek van de Nederlandse overheid, uitgevoerd door het Centraal Planbureau en Planbureau voor de Leefomgeving uit 2016, waarin staat “dat een vliegticketheffing niet per definitie leidt tot per saldo minder CO2-emissies.”

Ook zonder vliegbelasting wordt ticket al duurder:

Ook zonder de vliegbelasting worden vliegtickets al veel duurder. Dit komt door de verhogingen van de havengeldtarieven op Schiphol (waaronder een verhoging van 25 procent in de komende drie jaar en een totale verhoging ten opzichte van het huidige niveau van 50 procent in 2025; rekening houdend met inflatie en passagiersgroei komt dit laatste neer op een reële verhoging van 25 procent per passagier in 2025), aldus SEO. In 2019 start Schiphol met een Schipholheffing op vervuilende en lawaaiige vliegtuigen.

Daarbovenop komen nog eens de kosten die betaald moeten worden voor twee emissiehandelssystemen, één in Europa en één wereldwijd. De kosten kunnen oplopen tot € 90-120 miljoen in 2030, hetgeen kostenverhogingen voor passagiers met zich mee kunnen brengen.

Banen in Nederland verdwijnen door vliegtaks

Door het verdwijnen van passagiers verliezen duizenden mensen hun baan. Volgens het rapport betekent het verlies van 1000 passagiers dat 2 mensen hun baan verliezen. In totaal kan dat oplopen tot wel 5000 arbeidsplaatsen.

Ook de overheid houdt onder de streek nauwelijks iets over van de vliegtaks

De overheid ontvangt door effecten van een vliegbelasting of belasting per vliegtuig minder inkomstenbelasting en is meer geld kwijt aan werkloosheidsuitkeringen “De totale negatieve effecten voor de overheid kunnen op korte termijn oplopen tot € 150 miljoen tot € 200 miljoen.”, aldus SEO.

Luchtvaartbedrijven krijgen te maken met flinke omzetdaling

Voor de luchtvaartbedrijven betekent een vliegtuigbelasting afhankelijk van de vorm een omzetdaling tot €438 miljoen.

Bestemmingen verdwijnen

Doordat het aantal passagiers zal dalen, verdwijnen bestemmingen vanaf Schiphol. Nederlandse toeristen en zakenmensen kunnen straks naar minder bestemmingen vliegen, waardoor Nederland ook minder aantrekkelijk is voor buitenlandse bedrijven en instellingen. Ook dat kost banen.

Er zijn andere manieren om luchtvaart echt te verduurzamen (deze alinea staat niet in SEO)

Het recent gepresenteerde actieplan 'Slim en Duurzaam' biedt wel duidelijke acties waarmee we de luchtvaart samen kunnen verduurzamen en de CO2 emissies kunnen laten dalen door duurzame brandstof, minder omvliegen, investeren in nieuwe vloot en nieuwe vliegtuig ontwikkeling etc.

Ook het onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu concludeerde: "De vliegbelasting heeft een duidelijk negatief effect gehad op het aantal reizigers dat vertrekt vanaf Nederlandse vliegvelden, met name vanaf Schiphol. De belangrijkste luchthavens waar reizigers naar uitweken, waren Düsseldorf, Weeze en Brussel.”

België heeft geen vliegbelasting en de Duitse overheid kwam recent met 20 punten hoe de Duitse luchtvaart te versterken waaronder de afschaffing van de vliegbelasting.

We zijn voor duurzaamheid, maar tegen een (nationale) vliegbelasting aangezien deze vliegbelasting het milieu niet helpt en bovendien gelijke speelveld verstoort.

We hebben in Europa reeds een emissiehandelssysteem (ETS) voor de luchtvaart hetgeen reeds miljoenen kost. Vanaf 2020 gaat de internationale luchtvaartsector de groei van CO2 uitstoot compenseren, dit is in VN verband afgelopen jaar afgesproken. We kennen op Schiphol reeds een differentiatie op geluid en zwaarte van toestellen.

De luchtvaart in Nederland is de enige transportsector die volledig haar eigen infrastructuur en haar beveiliging betaalt. Dit kost honderden miljoenen euro’s. De luchtvaartmaatschappijen hebben de afgelopen jaren meer dan €750 miljoen bijgedragen aan geluidsisolatie en compensatie voor planschades, hetgeen uniek is in de wereld. Dus het beeld dat de luchtvaart niks zou betalen is onjuist.

Mondiale business vraagt om mondiale afspraken. De verkiezingsprogramma’s van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie pleiten hier ook voor. ---Lees het gehele verhaal in de download box van dit bericht.

• Zie www.ikverticket.nl voor meer informatie over de vliegtax uit 2008.