Grote economische impact op nationale economieën

Uit de bevindingen van de studie blijkt dat de Air France-KLM Group een belangrijke rol speelt in de economie van Nederland, het thuisland van KLM en van Frankrijk, het thuisland van Air France. De Air France-KLM Group heeft in het fiscale jaar 2023 een netto-inkomen van 0,9 miljard euro gegenereerd, terwijl de totale economische impact wordt geschat op 21,9 miljard euro in Nederland en 48,9 miljard euro in Frankrijk (of 1.228 euro per jaar per inwoner in Nederland en 723 euro per jaar per inwoner in Frankrijk). De studie concludeert dat de Air France-KLM Group voor elke geïnvesteerde euro 3,4 euro in de Nederlandse economie oplevert en 3,6 euro in de Franse.

Deze economische voordelen bestaan uit directe investeringen, directe en indirecte werkgelegenheid en het afnemen van producten en diensten van lokale leveranciers.

Een drijvende kracht achter werkgelegenheid in Frankrijk en Nederland

Naast haar economische en financiële impact draagt de Air France-KLM Group ook aanzienlijk bij aan het scheppen van locatiegebonden banen voor geschoolde werknemers. In 2022 en 2023 hebben de verschillende rechtspersonen van de Air France-KLM Group respectievelijk 4.000 en 5.000 vaste personeelsleden aangetrokken, bestaande uit piloten, stewardessen en monteurs. Dit zal zich in 2024 voortzetten, met name voor piloten en onderhoudspersoneel. De Air France-KLM Group is met stageprogramma’s ook bijzonder actief in het ondersteunen van de toegang tot werkgelegenheid voor jongeren en geeft steun aan verenigingen die inclusie bevorderen.

Volgens de impactstudie waren 267.996 banen in Nederland en 552.570 banen in Frankrijk afhankelijk van de activiteiten van Air France-KLM, wat overeenkomt met het inwonersaantal van de Nederlandse stad Eindhoven en de Franse stad Lyon. Deze cijfers omvatten directe banen (werknemers die rechtstreeks werkzaam zijn voor de Air France-KLM Group, ongeveer 26.000 in Nederland en 46.000 in Frankrijk), indirecte banen (in aanverwante sectoren, zoals leveranciers, onderaannemers en dienstverleners) en banen die ontstaan door de activiteiten van de Air France-KLM Group, bijvoorbeeld in het toerisme. Deze banen ondersteunen de lokale Nederlandse en Franse economie.

In de studie wordt bovendien benadrukt dat elke door de Air France-KLM Group gecreëerde directe baan in Frankrijk 11 extra banen oplevert. In Nederland is de impact ook zeer positief te noemen: voor elke door de Air France-KLM Group gecreëerde baan worden er 9,2 extra banen gecreëerd in de Nederlandse economie.

Nederland als een van de best verbonden economische centra ter wereld

De bijdrage van Air France-KLM aan de Nederlandse economie bestaat voornamelijk uit het verbinden van het land met de rest van de wereld. KLM heeft op Amsterdam-Schiphol Airport een van 's werelds meest effectieve vervoersknooppunten gebouwd, waardoor de Nederlandse hoofdstad effectief verbonden is met 160 bestemmingen. Dit overtreft het natuurlijke potentieel van haar thuismarkt ruimschoots.

Dit maakt Nederland tot een van de best verbonden economische centra ter wereld, wat een gunstig vestigingsklimaat creëert voor internationale organisaties en bedrijven die hun hoofdkantoor in Nederland vestigen of aanhouden.

De activiteiten van Air France-KLM in Nederland ondersteunen ook de Nederlandse export, van bloemen tot geneesmiddelen, met name door de vrachtdivisie van de Group, Air France-KLM Martinair Cargo.

Gedeelde voordelen in alle Franse regio's

Uit de sociaaleconomische impactstudie blijkt dat de activiteiten van Air France-KLM alle Franse regio's ten goede komen, zonder uitzondering.

Zo profiteert de regio Occitanië niet alleen van sterke luchtvaartactiviteiten, maar ook van aanzienlijke directe economische investeringen door Air France-KLM's aankoop van vliegtuigen en onderdelen van Airbus en haar onderaannemers en dienstverleners. Sinds 2018 heeft Air France-KLM meer dan 230 vliegtuigen besteld bij Airbus, waarvan de meeste in de regio Toulouse worden geassembleerd. Bovendien beschikt Air France over een onderhoudslocatie in Toulouse.

In de regio's Bourgogne-Franche-Comté en Grand Est is de bijdrage van Air France-KLM te zien in haar steun aan de wijnindustrie, door de aankoop van wijnen, champagnes en sterke dranken die aan boord van Air France worden geserveerd. In 2023 werden meer dan 2,4 miljoen flessen wijn en 1,3 miljoen flessen champagne geserveerd aan boord van Air France-vluchten.

De regio Île-de-France blijft de belangrijkste begunstigde van de impact van de Air France-KLM Group. Dankzij de hub Parijs-Charles de Gaulle en de luchthaven Parijs-Orly, evenals de locatie van het hoofdkantoor van Air France en Transavia France, is de Air France-KLM Group een natuurlijke sociaaleconomische katalysator voor de regio Île-de-France. De Group is reeds lange tijd de belangrijkste werkgever in de particuliere sector van de regio en draagt meer dan 3% bij aan het totale BBP van Île-de-France, met een totale economische impact van bijna 25 miljard euro. De Air France-KLM Group, die 50% van het verkeer op de luchthavens Parijs-Charles de Gaulle en Parijs-Orly vertegenwoordigt, is een drijvende kracht achter de verbondenheid en de nationale en internationale aantrekkingskracht van de regio, en ondersteunt alle schakels in de lokale economie, industrie en het toerisme.

Voor meer details over de studie zie Air France-KLM Group: a major socio-economic contributor to France and the Netherlands - nos engagements (foleon.com)

Opmerking over de methodologie:

De gegevens in de impactstudie weerspiegelen de beoordeling van de sociaaleconomische voordelen van de activiteiten van de Air France-KLM Group, waarin vier soorten economische effecten worden onderscheiden:

-        Directe effecten, waaronder de beloning van medewerkers van de Air France-KLM Group die in hun thuisregio werken, en de consumptie van goederen en diensten door de Group.

-        Indirecte effecten als gevolg van de activiteiten van de Air France-KLM Group, met name uitgaven van passagiers die met de vliegtuigen van de Group reizen, alsook de economische activiteiten van luchthavens die met de activiteiten van de Group verband houden. 

-        Geïnduceerde effecten, die worden bepaald door de uitgaven van de begunstigden van directe en indirecte effecten, met inbegrip van overheidsinstanties die profiteren van belastinginkomsten die voortvloeien uit de activiteiten van de Air France-KLM Group.

-        Katalytische effecten, die de aantrekkelijkheid van een bepaalde regio voor bedrijven vertegenwoordigen, dankzij het luchtverkeer van de Air France-KLM Group naar het gebied.

KLM moest in het vierde kwartaal vluchten annuleren door beperkte baancapaciteit op Schiphol als gevolg van het weer en door verminderde inzetbaarheid van de vloot. Het omboeken en compenseren van klanten en het inhuren van extra toestellen zorgden voor hogere kosten. Verder hielden de geopolitieke spanningen aan, waardoor KLM niet meer boven Rusland vliegt en meer piloten nodig heeft in de cockpit op sommige Aziatische vluchten. Bij Cargo was het aanbod groter dan de vraag in het vierde kwartaal en ook dat zette de resultaten onder druk.

Dit alles resulteerde in een operationeel verlies van €18 miljoen, vergeleken met een verlies van €2 miljoen in 2022. De omzet bedroeg in het vierde kwartaal €3,0 miljard, vergeleken met €2,8 miljard in 2022.

Meer tevreden passagiers
De klanttevredenheid van KLM-passagiers steeg in 2023: van 37 naar 39 (gemeten in NPS). Dit is te danken aan de enorme inzet van alle KLM-collega’s. KLM vervoerde in 2023 30,3 miljoen passagiers naar hun reisbestemming. Transavia verwelkomde 8,9 miljoen reizigers aan boord en nam in december de eerste A321neo in ontvangst, een belangrijke vernieuwing die bijdraagt aan de duurzaamheidsdoelen van de hele KLM Groep.

Bij de onderhoudsdivisie werden honderden nieuwe collega’s aangenomen om het personeelstekort op te lossen. Daar gaan we in 2024 mee door. Het omzetherstel zette in 2023 door bij E&M.

Bij Cargo is de omzet weer op het niveau van voor de coronacrisis, maar zien we druk op de inkomsten door de vertragende wereldhandel.

KES is een 100% dochteronderneming van KLM en houdt zich bezig met het onderhoud, vlootmanagement en tanken van voertuigen en apparaten die nodig zijn voor de grondafhandeling op Schiphol. Ook is KES de eigenaar van de Ground Power Units die luchtvaartmaatschappijen gebruiken op Schiphol om toestellen die aan de grond staan van stroom te voorzien. 

Bij KES werken ongeveer honderd mensen. Zij behouden hun arbeidsvoorwaarden. De tankactiviteiten van KES worden bij KLM Ground Services ondergebracht. Acht medewerkers komen daardoor in dienst van KLM. 

TCR International NV is een Belgisch bedrijf met een jaarlijkse omzet van ongeveer 250 miljoen euro en meer dan 1500 medewerkers. Het is een wereldwijde speler in de GSE-markt met focus op equipment (maintenance, leasing, pooling) services. TCR heeft een vestiging in Nederland (TCR NL) waar KLM al mee samenwerkt voor onderhoud en leasediensten. TCR heeft de middelen en schaalgrootte om in de ontwikkeling van KES te investeren. KLM blijft klant van KES. 

Over het overnamebedrag doen we geen mededelingen.

Van links naar rechts: Patrice de Hemptinne, General Counsel TCR, Erik de Harder, Director Benelux/Nordics TCR, Erik Swelheim, CFO KLM, Roeland Pompen, Director Holdings M&A KLM, Bruno Vanpoucke, Commercial Director TCR, Tom Bellekens, CEO TCR, Andrea van Sleen, KLM Legal, John de Hollander, VP Finance KLM Ground Services

Een stabiele en voorspelbare operatie voor klanten en collega’s is van groot belang. Daar rekenen zij terecht op. We hebben nu krap drie maanden de tijd om dit in te regelen in plaats van de gebruikelijke zes maanden. KLM gaat uiteraard alles op alles zetten om het toegekende aantal vluchten uit te voeren.

KLM mocht in het derde kwartaal, waar de zomervakantie in valt, 8,4 miljoen mensen aan boord verwelkomen. Bij Transavia waren dat 2,9 miljoen reizigers. 

Cijfers negen maanden 

In de eerste negen maanden van het jaar bedroeg de operationele winst €668 miljoen bij een omzet van €9,058 miljard. In dezelfde periode in 2022 waren dat een operationele winst van €708 miljoen (inclusief €138 miljoen NOW) bij een omzet van €7,921 miljard.  

Bij Cargo remde de vraag af na de enorme vraag tijdens corona. Engineering & Maintenance voelt nog steeds de wereldwijde supply chain problemen maar presteert conform verwachtingen. Transavia had een zeer sterke zomer, waardoor de verliezen veroorzaakt door vlootproblemen eerder dit jaar, werden goedgemaakt. 

De minister kiest daarentegen voor onnodige krimp in plaats van een daadwerkelijke verbetering. We vinden het onvoorstelbaar dat de minister afbreekt wat KLM mede in bijna 104 jaar heeft opgebouwd. We doen er alles aan om vliegen schoner, stiller en zuiniger te maken. Die verantwoordelijkheid voelen we elke dag. Om geluid te reduceren is het drastisch snijden in het aantal vliegtuigbewegingen op Schiphol niet nodig.

Wij hebben dit aangetoond in het plan ‘schoner, stiller, zuiniger’ dat we op 15 juni jl. hebben ingediend bij de minister en extern is doorgerekend door het onafhankelijke instituut Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR). Door nieuwe, stillere vliegtuigen te kopen, slimmere processen in onze operatie en door de stilste vliegtuigen zoveel mogelijk ’s nachts in te zetten, behaalt ons plan direct in de nacht de doelstellingen en levert het omwonenden al na drie jaar zelfs méér op over de gehele dag en nacht. Innovatie in de luchtvaart zorgt ervoor dat we wereldwijd schoner, stiller en zuiniger kunnen vliegen.

KLM stemt de planning van het aantal vluchten nauwkeurig af op beschikbare vloot en menskracht. Dit geeft stabiliteit in de operatie en een hogere klanttevredenheid, wat blijkt uit de Net Promotor Score (NPS) van 42 over de eerste zes maanden van dit jaar. Dit ondanks het feit dat we met vertragingen en annuleringen te maken hadden door onder andere de storm Poly en met een storing in het bagagesysteem van Schiphol. We werken er hard aan om ervoor te zorgen dat onze klanten zo min mogelijk hinder ondervinden van dit soort gebeurtenissen.

Cargo, E&M en Transavia

De vrachtinkomsten daalden sterk in het eerste halfjaar, na recordomzetten tijdens de coronacrisis. Zowel de gemiddelde prijzen als de volumes daalden. Desondanks droeg Cargo nog steeds positief bij aan het resultaat.

Engineering & Maintenance merkt de wereldwijde leveringsproblemen van onderdelen. Het herstel dat vorig jaar werd ingezet, zette in de eerste zes maanden van dit jaar desalniettemin gestaag door.

Bij Transavia zorgden een aantal incidenten en de verlate inzet van extra ingehuurde toestellen ervoor dat er minder kon worden gevlogen dan was gepland in het eerste halfjaar van 2023. Voor de Transavia-klanten waren deze last-minute annuleringen buitengewoon vervelend. Gelukkig konden de meeste mensen worden omgeboekt. Ondanks deze tegenvaller wist Transavia een omzetstijging te realiseren van 15%.

Cijfers tweede kwartaal 2023

In het tweede kwartaal van 2023 was de omzet van de KLM Groep €3,1 miljard (2022: €2,8 miljard) en de operationele winst €257 miljoen (2022: €262 miljoen). In diezelfde periode sloot KLM een commerciële kredietfaciliteit met veertien internationale banken af en kon daardoor de staatssteun beëindigen.

KLM noteerde in het eerste kwartaal van 2023 een operationeel verlies van €128 miljoen vergeleken met een operationele winst van €3 miljoen in het eerste kwartaal van 2022, toen KLM nog een NOW-bijdrage van de overheid van €140 miljoen ontving.

Voor KLM stond de start van het nieuwe jaar in het teken van beheersing van de capaciteit. We pasten het aantal vluchten aan aan het aantal beschikbare medewerkers, op Schiphol en bij KLM zelf. Daarnaast duurde de levering van onderdelen langer dan normaal en was de operationele inzetbaarheid van de Embraer E2-vliegtuigen lager dan verwacht. De totale capaciteit (intercontinentale en Europese vluchten) bedroeg daardoor ongeveer 88 procent vergeleken met 2019.

We vervoerden in totaal 7,8 miljoen passagiers waarvan 6,3 miljoen KLM en 1,5 miljoen Transavia. De resultaten van Transavia werden met name beïnvloed door de limiet aan het aantal lokaal opstappende passagiers op Schiphol. Vracht had te maken met een wat lagere vraag dan in het eerste kwartaal van vorig jaar. Daardoor daalden de inkomsten van zowel het vrachtvervoer op passagiersvluchten als die op de vrachttoestellen. Bij Engineering & Maintenance hielden de problemen in de supply chain aan, waardoor onderdelen langer op zich lieten wachten.

Van de beschikbare €3,4 miljard heeft KLM in 2020 €942 miljoen opgenomen. Dit bedrag kon al in juni 2022 volledig worden terugbetaald dankzij het snelle herstel van de vraag naar vliegen.

Vandaag kondigt KLM aan dat zowel de overgebleven directe lening als de kredietfaciliteit, die voor 90% door de Nederlandse Staat werd gegarandeerd, is beëindigd. Dit betekent dat de voorwaarden die de Staat heeft verbonden aan de steun niet langer gelden. KLM benadrukt dat de doelstellingen om verder te verduurzamen en gezond en concurrerend te zijn evengoed uitgangspunten blijven.

KLM heeft ter vervanging van het financiële steunpakket een kredietfaciliteit van €1 miljard getekend met een syndicaat van banken die is gekoppeld aan ESG-doelstellingen op het gebied van verduurzaming en maatschappelijke verantwoordelijkheid. ABN AMRO, ING en Rabobank waren coördinator voor de bankengroep en Crédit Agricole voor de duurzaamheidsdoelstellingen. Wanneer de ESG-doelstellingen worden behaald, levert dat een lagere rentemarge op. Dit wordt jaarlijks getoetst. 

Van der Eijk werkt sinds 1995 bij KLM in verscheidene functies. Op dit moment werkt hij als Managing Director van de dochteronderneming Regional Jet Center van de KLM-groep. Met zijn ervaring in het managen van complexe logistieke processen, innovatie en technologie, heeft KCS in Van der Eijk een waardige opvolger gevonden.

Deze aandelenemissie volgt na verschillende eerdere stappen die Air France-KLM al in 2020 en 2021 heeft genomen ter versterking van het eigen vermogen.

Aan de aandelenemissie doen nieuwe en bestaande aandeelhouders mee. Ook de Nederlandse Staat heeft aangegeven de intentie te hebben om aandelen te kopen zodat het huidige belang van 9,3% op hetzelfde niveau blijft. Hiervoor moet nog wel parlementaire goedkeuring komen.

Zie voor meer informatie het persbericht van Air France-KLM via downloads (linksboven) of via: www.airfranceklm.com/en/press-releases/air-france-klm-launches-rights-issue-be-subscribed-cash-andor-offsetting-claims

Alle KLM’ers hebben zich de afgelopen twee jaar ten volste ingezet voor het herstel van KLM, onder andere door middel van hun arbeidsvoorwaardelijke bijdrage. Het herstel is inmiddels zichtbaar in de vorm van drie kwartalen op rij met een positief bedrijfsresultaat en de eerste aflossing op het leningenpakket (311 miljoen euro van de getrokken 942 miljoen euro). Gezien de stijgende energieprijzen en inflatie alsmede de krapte op de arbeidsmarkt, vindt KLM het noodzakelijk om de twee loonronden nu alsnog door te voeren en zo een stapeling van verder koopkrachtverlies bovenop de arbeidsvoorwaardelijke bijdrage te voorkomen.

Dit neemt niet weg dat KLM zolang de overheidslening en de bancaire kredieten niet zijn opgezegd, moet voldoen aan de door de overheid gestelde voorwaarden, waaronder een reductie van 15 procent van de beïnvloedbare kosten. KLM blijft zich hier uiteraard aan houden en gaat met de bonden om de tafel om een invulling te geven aan de bijdrage van de medewerkers aan het herstel van KLM.

KLM ontving in het eerste kwartaal, voor de laatste keer, een NOW-bijdrage van €140 miljoen (vorig jaar nog €321 miljoen), die bijdraagt aan het positieve resultaat.

Van het leningenpakket van €3,4 miljard uit 2020 is alleen in 2020 een bedrag van €942 miljoen getrokken. In het eerste kwartaal van 2022 is er, net als geheel 2021, niets getrokken. De aflossing in het tweede kwartaal is €311 miljoen, hetgeen de uitstaande schuld van dit leningenpakket verlaagt van €942 miljoen naar €631 miljoen. Indien het herstel zich verder doorzet zal KLM mogelijk later dit jaar verdere aflossingen doen.

Verbeteringen in alle bedrijfsonderdelen

Onze klanten willen en kunnen weer reizen en dat is terug te zien in de resultaten. In totaal mochten we 4,8 miljoen passagiers verwelkomen aan boord, ten opzichte van 1,4 miljoen in het eerste kwartaal van 2021. De stijgende trend in het aantal boekingen zette door ondanks het conflict in Oekraïne en het sluiten van het Russisch luchtruim, waardoor vluchten van en naar Zuid-Korea, China en Japan moeten omvliegen.

Vracht deed het in het eerste kwartaal wederom uitstekend, net als Transavia, dat profiteerde van het feit dat vrijetijdsbestemmingen de inreisregels hebben versoepeld. Engineering & Maintenance liet in het eerste kwartaal een sterke omzetverbetering zien.

Tegelijkertijd zijn belangrijke markten in Azië nog altijd gesloten voor internationale reizigers. Daarnaast heeft de mondiale luchtvaart te maken met stijgende kosten en krapte op de arbeidsmarkt, die de operatie onder druk zet. Dit geldt ook voor KLM.

Operatie onder druk ondanks grote inzet KLM-personeel

De operatie stond in het eerste kwartaal van 2022 al onder druk door vele wisselingen in de operatie en krapte op de arbeidsmarkt. Dat heeft toen niet geleid tot grote verstoringen. Met de verdere stijging van de passagiersaantallen en de situatie op en van luchthaven Schiphol qua capaciteitstekort op veel plaatsen zijn de afgelopen weken heel moeilijk geweest voor de operatie. Een groot woord van dank voor de inzet van de KLM-collega’s en welgemeende excuses aan onze klanten die hier last van ondervonden hebben.

Daarnaast stelt de staatsagent dat KLM meer moet doen om belastingontwijking door vliegend personeel wonend in het buitenland te ontmoedigen. Wij willen vooropstellen dat niet is vastgesteld dat onze medewerkers om deze reden in het buitenland wonen. Het gaat bijvoorbeeld om collega’s die veelal afkomstig zijn uit het buitenland, in het buitenland zijn aangenomen, een buitenlandse partner hebben of kiezen voor een ander woonklimaat. Zo hebben we bijvoorbeeld vijftig collega’s met de Belgische nationaliteit die in België wonen. Het is bijzonder ongepast dat in de media het beeld wordt geschetst dat deze collega’s illegaal bezig zijn. Deze regeling is conform de Nederlandse wetgeving

In de berichtgeving naar aanleiding van de rapportage van de staatsagent worden onze vliegers expliciet genoemd. Ook dit vinden wij bijzonder vervelend. Juist onze vliegers weten vanuit hun dagelijkse verantwoordelijkheid hoe belangrijk naleving van wetgeving en procedures zijn. Wij vormen KLM met z’n allen en hebben er met elkaar voor gezorgd dat KLM in 2021 en naar verwachting ook in 2022 voldoet aan de voorwaarden van de overheid. Juist ook onze vliegers leveren hier een grote bijdrage aan.

Over de beelden van de staatsagent gaan we met hem de komende periode in gesprek.

Vracht doet het nog steeds goed. De omzet steeg naar €467 miljoen, een toename van 13%. Dit terwijl er meer capaciteit in de markt beschikbaar was vergeleken met het derde kwartaal van 2020. De onderhoudsdivisie hield last van de afname in de vraag naar onderhoud voor derden. Hierdoor bedroeg de omzet voor derden €77 miljoen, een daling van 22%.

De succesvolle focus op kostenbeheersing en de netwerkstrategie om zoveel mogelijk bestemmingen te blijven aanbieden, hebben het negatieve financiële resultaat van passage enigszins gecompenseerd.

Het aantal passagiers bedroeg 3,7 miljoen in de eerste zes maanden van 2021. Dat is aanzienlijk lager dan de 6,7 miljoen in het eerste halfjaar van 2020, toen de eerste twee maanden operationeel vrijwel normaal verliepen en daarna de vluchten nagenoeg stil kwamen te liggen.

De onderhoudsdivisie merkt ook de gevolgen van het vertraagde herstel; de omzet voor derden daalde met 49 procent naar €225 miljoen. Vracht deed het opnieuw zeer goed; de omzet steeg met 57 procent naar €974 miljoen.

Aanpassing reizen binnen Europa positief voor klanten

Het verwachte herstel kwam pas aanzienlijk later gedurende het eerste halfjaar van 2021, door de golfbewegingen van de corona-epidemie en de strenge reisrestricties die als gevolg daarvan werden opgelegd, waaronder de testverplichting ook voor transferpassagiers in Nederland. Dat maakte klanten onzeker om te boeken. Ook zijn de strenge inreisrestricties in veel Aziatische landen en de beperkingen voor Europeanen voor de Verenigde Staten nog van kracht.

Positief is dat de Nederlandse overheid het beleid ten aanzien van reizen binnen Europa nu aanpast per 8 augustus a.s. Dit geeft onze Nederlandse klanten duidelijkheid en maakt de mogelijkheid om te reizen minder afhankelijk van de dynamiek in besmettingsaantallen.

De noodzaak voor harmonisatie van de reisregels binnen Europa blijft onverkort bestaan. Onze klanten hebben duidelijkheid en voorspelbaarheid nodig.

De crisis is bij KLM een voedingsbodem voor snelle innovatie gebleken, zoals bijvoorbeeld te zien is bij Upload@Home, de service waarmee we klanten op een groeiend aantal bestemmingen helpen door van tevoren hun coronagerelateerde documenten te controleren.

Voor Nederland is de verbondenheid met de rest van de wereld via Schiphol van strategisch belang. Vandaar dat de Nederlandse staat in 2020, gekoppeld aan ingrijpende voorwaarden, KLM heeft gesteund met een lening van 1,0 miljard euro en 2,4 miljard euro aan garanties op kredietfaciliteiten. KLM is de Nederlandse overheid dankbaar voor de steun die is gegeven. 

Voor KLM zal er op termijn ook een kapitaalbehoefte ontstaan. Daartoe voert de Nederlandse staat gesprekken met Brussel, Air France-KLM, KLM en andere betrokkenen. Zolang deze gesprekken gaande zijn, gaat KLM niet op de inhoudelijke voortgang in.

Zowel Harm Kreulen, directeur KLM Nederland, als Jeroen Martron, CEO van Airtrade, zijn enthousiast over deze logische volgende stap in de samenwerking. 

“KLM werkt al 25 jaar tot volle tevredenheid samen met Airtrade,” zegt Harm Kreulen. “De samenwerking richt zich vooral op de verdere ontwikkeling van consolidating, KLM Package Deals en de uitrol van NDC (New Distribution Capability) als distributieplatform. Dit zijn drie strategische pijlers van ons distributiebeleid. Het aantal projecten dat we samen op dit gebied ontwikkelen groeit en dat is de reden waarom we besloten hebben om de assets, kennis en ervaring van Airtrade via dit strategische belang te verankeren. Airtrade zal echter als zelfstandige entiteit en met eigen management voortgezet worden.” 

“Voor de klanten van Airtrade verandert er dus niets,” bevestigt Jeroen Martron. “Wij zullen onze consolidatingactiviteiten op de Nederlandse en Belgische markt voortzetten en uitbouwen, waarbij de neutraliteit van Airtrade voorop blijft staan. Onze ambitie is om onze positie als agentvriendelijke en efficiënte consolidator te behouden en verder uit te breiden. De investering van KLM betekent dat we de continuïteit van Airtrade waarborgen en die ambities werkelijkheid kunnen maken.” 

KLM Package Deals en NDC 

Airtrade levert al sinds 2014 de technologie en de afhandeling van KLM Package Deals en doet dit sinds kort ook voor Transavia Holidays. Deze applicatie zal verder worden ontwikkeld om de touroperatingactiviteiten van zowel KLM als Transavia verder uit te bouwen en te faciliteren.  

Ook speelt Airtrade een belangrijke rol bij het verder uitrollen van NDC op de Nederlandse markt. NDC staat voor New Distribution Capability. Het is een XML-standaard waarmee luchtvaartmaatschappijen hun content aantrekkelijker kunnen tonen en beter kunnen laten zien welke verschillende betaalde extra’s, de zogenoemde paid options, er boekbaar zijn. Met behulp van de ‘Direct Connect’ met KLM heeft Airtrade de beschikking over alle KLM- en Air France-tarieven en paid options, die via Airtrade toegankelijk zijn voor Nederlandse reisagenten. De bedoeling is dat de adoptie van NDC op de Nederlandse markt verder wordt versneld via de Airtrade-tool Farefinder. 

De vooruitzichten voor de luchtvaart en KLM zijn onzeker. Verschillende landen draaien versoepelingen in de reisrestricties terug. Dat maakt klanten terughoudend om te boeken. In alle scenario’s zal het herstel van de vraag naar verwachting tot ten minste 2023 of 2024 duren. De mate en snelheid van herstel hangen af van verschillende factoren, zoals de ontwikkeling van het virus, het herstel van de economie en het reisgedrag van klanten.

Aanpassen aan nieuwe realiteit

De steun van de Nederlandse overheid, in de vorm van een directe lening en garantie op bankleningen voor maximaal €3,4 miljard, stelt KLM in staat om de crisis in de komende periode het hoofd te bieden. KLM is zeer erkentelijk voor deze steun in de vorm van de lening. Om het voortbestaan van KLM op de langere termijn te waarborgen, moet KLM zich in omvang aanpassen aan de nieuwe realiteit. Daarom is KLM genoodzaakt om het aantal arbeidsplaatsen te verminderen naar het aantal dat nodig is voor de geplande operatie in 2021/2022. In de loop van 2021 moet, op een huidig totaal van 33.000 fte in de gehele KLM Groep, het aantal arbeidsplaatsen worden verminderd met 4.500 tot 5.000 naar 28.000 fte.

Door reeds genomen maatregelen, zoals het niet-vernieuwen van tijdelijke contracten (1.500 fte) en de Vrijwillige Vertrekregeling (2.000 fte) is en wordt de omvang van KLM al kleiner. Daarnaast is er door onder andere pensioneringen in 2020 en 2021 ook nog natuurlijk verloop (500 fte) dat bijdraagt aan de benodigde reductie.

Dit betekent dat, ondanks de reeds genomen maatregelen, er de komende jaren nog steeds minder mensen nodig zullen zijn bij KLM. Daarnaast geldt voor de grond dat we te maken hebben met een mismatch in functionele vaardigheden.

Daarom zullen voor ca. 1.500 arbeidsplaatsen helaas alternatieve oplossingen gevonden moeten worden. Dit betreft tot 500 arbeidsplaatsen bij de grond, 300 bij cabine en 300 bij cockpit en zo’n 400 bij KLM-dochterondernemingen en Air France-KLM-groepsfuncties.

Gezien de hoge mate van onzekerheid, houdt KLM de mogelijkheid open om het aantal arbeidsplaatsen verder te reduceren, mocht het productieniveau lager uitkomen in 2021/2022 dan de huidige geplande -20%.

Vakbonden en OR

De herstructureringsplannen van KLM sluiten aan bij de Air France-KLM-brede veranderingen. KLM werkt de komende tijd nauw samen met de vakbonden aan een sociaal plan per cao-domein en dochtermaatschappij en is uiteraard ook in gesprek met de Ondernemingsraad over het verder vormgeven van de herstructurering. Hierin worden ook de verdere uitwerking van de voorwaarden van de Nederlandse overheid bij het verstrekte financieringspakket opgenomen. Dit geheel moet in oktober afgerond zijn.

In het tweede kwartaal daalde het aantal passagiers met 95% van ruim 9 miljoen naar minder dan een half miljoen. Het operationele bedrijfsresultaat bedroeg een verlies van € 493 miljoen. In dezelfde periode in 2019 was dit nog een winst van € 270 miljoen.

De cijfers over het eerste halfjaar laten een iets beter beeld zien, omdat KLM voor de uitbraak van COVID-19 in januari en februari goed presteerde. Desondanks is de omzet van KLM in de eerste zes maanden van 2020 bijna gehalveerd naar €2,8 miljard vergeleken met dezelfde periode in 2019.Het operationele resultaat kwam in het eerste halfjaar uit op een verlies van € 768 miljoen, ten opzichte van een winst van € 223 miljoen in dezelfde periode in 2019. Een daling van bijna 1 miljard.

De capaciteit is maar liefst met meer dan 50% gedaald en het aantal passagiers met meer dan 60% naar 8,1 miljoen voor de KLM Groep. KLM vervoerde hiervan 6,7 miljoen passagiers en Transavia 1,4 miljoen. Cargo presteerde relatief goed: het aantal ton vervoerde vracht bedroeg 229.550, een afname van 22,3%. Ondanks dat de (belly-) capaciteit daalde, werd er op diverse bestemmingen alleen met cargo in plaats van met passagiers gevlogen. Ook werd er vracht in de cabine van passagierstoestellen vervoerd.

Lees hier het Air France-KLM-persbericht.

Bij een lager vervoer van -49% in passagierskilometers en een lagere capaciteit van -32% stoelkilometers, daalde de bezettingsgraad met 22%-punt in vergelijking met maart 2019. De passagiersafname was met -61,3% het meest significant op bestemmingen in Azië en met -57,4% op bestemmingen in Europa en Noord-Afrika. De cargo-benuttingsgraad daalde met 0,2%-punt. Dit komt door een combinatie van een capaciteitsdaling van -24.5% en een vrachtvervoersdaling van -24.7%. De capaciteitsdaling is met name een gevolg van de daling in de belly capaciteit door alle annuleringen van vluchten.

KLM is de zomerdienst in april gestart met nog circa 10% van de vluchten ten opzichte van vorig jaar. Voor Transavia is de gehele vluchtuitvoering gestaakt. Komende periode zal op basis van de ontwikkelingen bekeken worden hoe het netwerk zich verder zal ontwikkelen

Ook Transavia liet een groei in vervoercijfers zien van 1,8% RSK’s, dat in combinatie met een minder harde groei van de beschikbare stoelen met 0,4% ASK’s zorgde voor een bezettingsgraad van 92,4%. Een mooie prestatie en 1,3 procentpunt hoger dan in november 2018.

De vracht noteerde een lagere benuttingsgraad. Het vervoer daalde met 2,0% RFTK’s, bij een stijgende capaciteit van 1,2% AFTK’s. Dat is een voortzetting van de trend van de afgelopen maanden.

82 miljoen gebruikers

LINE is een social media platform. Het biedt voice-, video- en chatcommunicatie tussen gebruikers, binnenlands, internationaal en ongeacht de telecomprovider. LINE heeft 82 miljoen actieve gebruikers in thuismarkt Japan. De grootste doelgroep bestaat uit 15- tot 34-jarigen.

KLM op sociale media

KLM speelt al sinds 2009 een voortrekkersrol op het gebied van diensten en campagnes via sociale media. KLM heeft meer dan 28 miljoen vrienden en volgers op diverse sociale media. Via deze kanalen ontvangt KLM wekelijks meer dan 180.000 vermeldingen, waarvan 35.000 vragen of opmerkingen. Deze vragen en opmerkingen worden persoonlijk beantwoord door 360 servicemedewerkers, tevens het grootste sociale mediateam ter wereld. KLM biedt de klanten 24/7 ondersteuning op WhatsApp, Facebook, Messenger, Twitter, WeChat, KakaoTalk en LINE in tien talen: Nederlands, Engels, Duits, Spaans, Portugees, Italiaans, Frans, Chinees, Japans en Koreaans. KLM was de eerste luchtvaartmaatschappij ter wereld waarbij klanten vluchtdocumenten en statusupdates via WhatsApp, Messenger en Twitter konden ontvangen. Bovendien was het de eerste Westerse luchtvaartmaatschappij op het Chinese WeChat.

Voor vragen of meer informatie over KLM op sociale media, zie social.klm.com.

Vijf Nederlandse bedrijven, Ahold Delhaize, ING, KLM, NS en Philips, willen het AI-ecosysteem (Artificial Intelligence of kunstmatige intelligentie) in Nederland een impuls geven door de ontwikkeling van AI-technologie te bevorderen en te versnellen en door AI-talent in het land te stimuleren. Deze inspanningen hebben tot doel de onderwijscapaciteit te vergroten, de ontwikkeling van de AI-gemeenschap in Nederland te bevorderen en de positie van Nederland als een concurrerende en relevante wereldwijde AI-kennis-hub te benadrukken.

Inhaalslag

Het doel van Kickstart AI is het overbruggen van de kloof op het gebied van kunstmatige intelligentie tussen Nederland en andere landen, zoals het VK, de VS en China, die op dit vlak flinke vooruitgang hebben geboekt. Om de positie van Nederland als pionier en uitvinder van nieuwe technologieën te behouden, moeten de Nederlandse overheid, bedrijven, organisaties en universiteiten een inhaalslag maken met betrekking tot structurele investeringen en de beschikbaarheid van wereldwijd AI-talent. De vijf bedrijven die AI in Nederland een kickstart willen geven, bundelen met dit gezamenlijke initiatief voor het eerst op deze manier hun krachten.

Dagelijks leven verbeteren

De vijf bedrijven die Kickstart AI initiëren, pleiten voor de cruciale uitbreiding van lokale kennis en lokaal talent om op ethische wijze kunstmatige intelligentie te kunnen implementeren die niet alleen is gericht op wat technisch mogelijk is, maar ook voldoet aan de ethische en sociale normen die de Nederlandse samenleving mogelijk verwacht. Samenwerking tussen deze vijf bedrijven, de overheid, de industrie en andere leveranciers van technologie draagt bij aan de aanpak van maatschappelijke uitdagingen, biedt nieuwe kansen voor de jeugd en versnelt de introductie van kunstmatige intelligentie in Nederland. Voor consumenten biedt kunstmatige intelligentie mogelijkheden om hun dagelijkse leven te verbeteren, zoals met een persoonlijkere service en meer gemak en keuzes op vele gebieden, waaronder voedsel, reizen, gezondheid en financiën.

Initiatieven

Kickstart AI omvat onder meer de volgende initiatieven:

1) AI superchallenges: Een competitie om het wereldwijde profiel van Nederland te verbeteren door wereldwijd AI-talent te mobiliseren bij het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen, zoals op het gebied van gezondheid en mobiliteit.

2) Gezamenlijke academische benoemingen: Investeren in publiek-private samenwerking door gezamenlijke benoemingen van hoogleraren en universitair (hoofd)docenten, waardoor de volgende generatie AI-talent toegang krijgt tot onderwijs, training en vooraanstaande academici. De eerste toezegging is de creatie van 5 gezamenlijke benoemingen bij academische instellingen in Nederland door ieder voortrekkersbedrijf in Kickstart AI, waardoor in totaal 25 posities worden gecreëerd.

3) Nationale AI-Cursus: Als onderdeel van een bredere inspanning om de kennis en acceptatie van AI in Nederland te vergroten, gaan Kickstart AI-bedrijven de Nationale AI-Cursus niet alleen bij het grote publiek en hun eigen personeel onder de aandacht brengen, maar deze ook Engelstalig beschikbaar maken zodat een streefaantal van 170.000 aanmeldingen in Nederland per eind 2020 gehaald wordt.

Urgentie

Maarten de Rijke, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en directeur van het Innovation Center for Artificial Intelligence, zegt over de introductie van Kickstart AI: “Nederland is altijd een technologische pionier geweest, een voorloper in de ontwikkeling en innovatie van AI. De kwaliteit van onze AI-specialisten wordt wereldwijd erkend. Maar zonder een nationale AI-strategie en snelle actie, blijft het ernstige tekort aan AI-talent in ons land een van de grootste obstakels bij het bereiken van het volledige potentieel van AI-talent en technologie. De gezamenlijke inspanningen van universiteiten en ondernemingen onder de Kickstart AI-vlag onderstrepen de urgentie die het versnellen van AI-onderwijs en het behouden van talent hebben, en toont hoe toegewijd we zijn aan samenwerking en de benodigde investeringen om de innovatie van kunstmatige intelligentie in Nederland te versnellen.”

Bloeiend AI-ecosysteem

Het dagelijkse leven van miljoenen mensen en Ahold Delhaize, ING, KLM, NS en Philips zijn nauw met elkaar verbonden via voedsel, reizen, gezondheid en financiën. Daardoor begrijpen de vijf organisaties ten volste het potentieel dat kunstmatige intelligentie heeft om het dagelijkse leven in Nederland te verbeteren. Daarom hebben ze zich verenigd om gezamenlijk hun medespelers in het bedrijfsleven en de industrie tot actie op te roepen, om samen een bloeiend AI-ecosysteem in Nederland te creëren ten behoeve van de eindconsument. Het Strategisch Actieplan AI (SAPAI) en de Nederlandse AI Coalitie, die deze week ook zijn aangekondigd, zijn complementaire stappen in dezelfde richting en hebben als doel om gezamenlijk de groei en het concurrentievermogen van de Nederlandse economie in stand te houden.

KLM huisje 100

Traditiegetrouw introduceert KLM ter gelegenheid van haar verjaardag een nieuw Delfts blauw huisje, een moment waar trouwe verzamelaars wereldwijd reikhalzend naar uitkijken. Dit jaar is de keuze gevallen op Paleis Huis ten Bosch in Den Haag, het woonpaleis van koning Willem-Alexander en zijn gezin. Het eerste exemplaar van KLM huisje nummer 100 werd vandaag door KLM’s president-directeur Pieter Elbers overhandigd aan de minister van financiën, Wopke Hoekstra.

Paleis Huis ten Bosch werd in het midden van de zeventiende eeuw gebouwd in opdracht van prins Frederik Hendrik van Oranje en zijn vrouw Amalia van Solms. Het paleis werd in de eerste helft van de achttiende eeuw uitgebreid door prins Willem IV. Sinds Willem I in 1815 koning der Nederlanden werd, is het Paleis regelmatig door leden van het koninklijk huis bewoond. Sinds januari 2019 dient Paleis Huis ten Bosch als woonpaleis voor koning Willem-Alexander en Koningin Máxima en hun drie dochters. Het paleis heeft daarnaast een representatieve functie.

Sinds de jaren vijftig reikt KLM haar eigen Delfts blauwe huisjes uit aan World Business Class passagiers op intercontinentale vluchten. De huisjes zijn replica’s van bijzondere gebouwen in Nederland. Vanaf 1994 loopt het aantal huisjes synchroon met de leeftijd van KLM. Sindsdien wordt ieder jaar op of rondom KLM’s verjaardag op 7 oktober een nieuw exemplaar aan de collectie toegevoegd.

KLM boek

Ter gelegenheid van KLM’s jubileum is er bovendien een boek gemaakt onder de titel, Welcome Aboard. Het eerste exemplaar werd door de huidige KLM Directie; Pieter Elbers, Rene de Groot en Erik Swelheim, overhandigd aan drie voormalig KLM CEO’s; Pieter Bouw, Leo van Wijk en Peter Hartman.

Feest voor alle KLM’ers

Ook alle medewerkers werden vandaag getrakteerd ter ere van de honderdste verjaardag. Er was taart en een persoonlijke boodschap van Pieter Elbers.

Daarnaast krijgen alle KLM-ers het felbegeerde 100^ste KLM Delfts blauw huisje en is al het personeel uitgenodigd om de verjaardag te vieren tijdens de ‘KLM Experience’. Met vele duizenden tegelijk werden bezoekers afgelopen weekend ondergedompeld in de wereld van 100 jaar KLM. Ook komend weekend zullen opnieuw duizenden KLM’ers van alles kunnen zien, doen en beleven en een onvergetelijke dag meemaken.

Door de jaren heen heeft het blauwe KLM-bloed meerdere generaties verwonderd met de magie van vliegen. De nieuwe film vertelt het verhaal van drie generaties uit dezelfde familie die bij de Koninklijke Luchtvaart Maatschappij hebben gewerkt om voor reizigers te zorgen en ze te bedienen, vanaf de beginjaren tot heden. De eerste twee vrouwen, moeder en dochter, raken geïnspireerd om te vliegen en worden beiden stewardess, opgevolgd door kleindochter van de eerste generatie, die de cockpit instapt en opstijgt als de piloot van KLM’s meest recente vliegtuig, de Boeing 787-10 Dreamliner.

De historie nagebootst

De film neemt je mee door KLM’s evolutie vanaf 1919 tot heden, inclusief beelden van klassieke vliegtuigen zoals de Fokker FII uit 1934, de Douglas DC-4 uit 1949, de Boeing 747 uit 1975 en eindigt met de gloednieuwe Boeing 787-10 Dreamliner. Allemaal tot leven gebracht met de originele uniforms, rekwisieten en andere details uit die periode.

Om alles zo precies mogelijk na te bootsten is gebruik gemaakt van sommige originele vliegtuigen, werden sets opgebouwd zoals het er vroeger daadwerkelijk uitzag en zijn archiefbeelden met speciale filmtechnieken toegevoegd. De makers van de film, een topteam van DDB Unlimited, hebben samengewerkt met historici op KLM’s Heritage Centre om alles tot in detail historisch nauwkeurig na te bootsen.

Er zijn vele echte voorbeelden van verschillende generaties binnen dezelfde families die bij KLM hebben gewerkt.

Fly Responsibly

Hoewel er 100 jaar aan verhalen te vertellen zijn, kijkt KLM ook graag vooruit naar de toekomst. Eerder dit jaar lanceerde de maatschappij een wereldwijd actieplan voor duurzaam reizen, onder de naam “Fly Responsibly”. KLM heeft het voortouw genomen en vraagt de gehele luchtvaart industrie om samen, als één geheel, krachten te bundelen om een duurzamere toekomst te creëren.

Bekijk de Brand Movie hier

Passagiers die gebruik willen maken van de KLM Bus, boeken een vliegticket vanaf Enschede, Hengelo of Apeldoorn naar een van de 165 bestemmingen uit het KLM-netwerk. Dit ticket geldt tevens als vervoerbewijs voor de KLM Bus. Deze service was al beschikbaar voor reizigers uit (de omgeving van) Maastricht, Eindhoven, Nijmegen en Arnhem.

Reisschema

De gratis bus rijdt 7 dagen per week, 2 keer per dag de route Enschede-Hengelo-Apeldoorn-Schiphol v.v. De bussen zijn duidelijk te herkennen aan de bekende KLM-kleuren én het KLM100-logo ter ere van de honderdste verjaardag van KLM op 7 oktober dit jaar. Het opstappunt is bij alle drie de steden het station; de aankomst op Schiphol is tegenover Vertrekhal 2. De bus is ook geschikt voor passagiers met een beperkte mobiliteit en kinderen kunnen zonder apart kinderstoeltje meereizen. Het reisschema staat op KLM.nl/busservice. Alle dagelijkse diensten worden uitgevoerd door KLM’s vervoerspartner Munckhof.

Duurzaam en comfortabel

De KLM Bus is gratis en rijdt met ingang van 10 juli a.s. op geavanceerde biobrandstof van GoodFuels. Deze biobrandstof is gemaakt van 100% gecertificeerde afval- of reststromen. Hierdoor is er geen concurrentie met voedselproductie, landgebruik of ontbossing.

Met de klimaatneutrale KLM Bus besparen passagiers kosten voor een treinkaartje of brandstof voor de auto en de bijkomende kosten voor een parkeerplek op de luchthaven. Ook kunnen de passagiers gebruikmaken van gratis WiFi in de bus. Koffie, thee, water en het KLM-magazine Holland Herald maken de reis compleet. Indien de bus onderweg vertraging oploopt, boekt KLM de passagiers kosteloos om.

Vertrektijden KLM-bus

Bij de haltes van luchthaven Schiphol en Enschede kunnen passagiers 20 minuten van tevoren opstappen. Bij de haltes in Apeldoorn en Hengelo maakt de bus een tussenstop. Passagiers hebben hier een paar minuten om op te stappen. 

Koploper in innovatie

De Nederlandse pioniersgeest die kenmerkend is voor KLM, is terug te zien in de toepassing van opkomende technologieën zoals voice. Hierbij staat niet de technologie zelf centraal, maar in hoeverre het klanten voor, tijdens en na de reis gemak biedt. Door te experimenteren met de mogelijkheden, wil KLM een innovatieve koploper blijven die de beste passagiersbeleving biedt.

Eerder lanceerde KLM op de Google Home de reisgids, die helpt bij het vinden van een passende reisbestemming en de vertrekplanner, die de klant laat weten wanneer het tijd is om naar Schiphol te vertrekken. Ook kunnen klanten via de Google Home vluchten zoeken en boeken en persoonlijk advies inwinnen over wat ze het beste kunnen inpakken, op basis van de KLM-bestemming, de duur van de reis en de weersvoorspelling ter plaatse.

KLM op sociale media

KLM speelt al sinds 2009 een voortrekkersrol op het gebied van diensten en campagnes via sociale media. KLM heeft meer dan 28 miljoen vrienden en volgers op diverse sociale media. Via deze kanalen ontvangt KLM wekelijks meer dan 180.000 vermeldingen, waarvan 35.000 vragen of opmerkingen. Deze vragen en opmerkingen worden persoonlijk beantwoord door 360 servicemedewerkers, tevens het grootste sociale mediateam ter wereld. KLM biedt de klanten 24/7 ondersteuning op WhatsApp, Facebook, Messenger, Twitter, WeChat, en KakaoTalk in tien talen: Nederlands, Engels, Duits, Spaans, Portugees, Italiaans, Frans, Chinees, Japans en Koreaans. KLM was de eerste luchtvaartmaatschappij ter wereld waarbij klanten vluchtdocumenten en statusupdates via WhatsApp, Messenger en Twitter konden ontvangen. Bovendien was het de eerste Westerse luchtvaartmaatschappij op het Chinese WeChat.

Voor vragen of meer informatie over KLM op sociale media, zie social.klm.com.

Pieter Elbers - KLM president-directeur & CEO

Randstad Employer Brand Award

De Randstad Award is de jaarlijkse publieksprijs voor de aantrekkelijkste werkgevers van Nederland. Meer dan 17.000 Nederlanders tussen de 18 en 65 jaar konden kiezen uit 471 Nederlandse bedrijven. In het onderzoek beoordeelden werkenden en niet-werkenden werkgevers op onder andere primaire- en secundaire arbeidsvoorwaarden, carrièremogelijkheden, baanzekerheid en werksfeer.

Aart Slagt, executive vice president HR & Industrial Relations KLM: “Ik ben hier ontzettend trots op. Deze award is voor alle collega’s van ons mooie bedrijf. Met de inzet van ieders individuele capaciteiten blijven we koploper in de internationale luchtvaart. In onze industrie maken juist zij het verschil. We mogen in onze handen wrijven met zulke fantastische ambassadeurs.”

Marjolein ten Hoonte – directeur Arbeidsmarkt en MVO Randstad Groep en Aart Slagt - executive vice president HR & Industrial Relations KLM

TripAdvisor Award Best Businessclass – Europe en de Travellers’ Choice Major Airline – Europe.

Ook mocht KLM vandaag twee TripAdvisor-awards in ontvangst nemen. TripAdvisor is de grootste reis-reviewwebsite van de wereld en heeft meer dan 661 miljoen beoordelingen, onder meer over luchtvaartmaatschappijen. KLM ontving de TripAdvisor Award Best Businessclass - Europe en Travellers’ Choice Major Airline – Europe. Beide prijzen zijn het resultaat van alle reviews over KLM die miljoenen reizigers achterlaten op TripAdvisor.

Pieter Groeneveld, senior vice president Digital: “Dit is een prachtige erkenning voor onze service die we continu verbeteren om onze passagiers een ‘memorable experience’ te laten beleven. We zijn er dan ook heel blij mee.”

​vlnr: Olaf Stokman, director Customer Experience, Bryan Saltzburg, president Flights & Crews TripAdvisor, Pieter Groeneveld, senior vice president Digital

Dit jaar wordt in totaal een bedrag van €168 miljoen bruto onder de medewerkers verdeeld.

Het is het vierde jaar op rij dat KLM'ers meedelen in de winst. In totaal wordt ongeveer anderhalve maand bruto salaris uitgekeerd als winstdeling, wat je tegemoet kunt zien op je rekening in april. De verbeterde winstdelingsregeling is onderdeel van de vernieuwde cao-afspraken van de afgelopen jaren met productiviteit in ruil voor winstdeling. Het bedrag is vergelijkbaar met de winstdeling van vorig jaar (over 2017).