Weglekeffect: reizigers wijken uit naar het buitenland
Een verdere verhoging van de vliegbelasting, zoals aangekondigd op Prinsjesdag met een beoogde opbrengst van circa 1,1 miljard euro per jaar vanaf 2027, maakt vliegen vanuit Nederland voor veel Nederlanders te duur. Een gezin met twee kinderen betaalt nu al 120 euro aan vliegbelasting per vlucht. In België betaal je maximaal €10 vliegbelasting per vlucht, Zweden schaft de vliegbelasting af en in Duitsland wordt juist gesproken over het terugdraaien van de verhoging. In Nederland is een gezin met twee kinderen straks 200 euro kwijt aan vliegbelasting voor een vlucht naar Griekenland of Turkije. Daardoor wijken reizigers uit naar luchthavens over de grens in België of Duitsland, waar de belastingdruk lager is.

Marjan Rintel waarschuwt voor de gevolgen: “Wij zien dat passagiers willen blijven vliegen, maar tegelijkertijd zeer prijsbewust zijn. Nu al is, onder andere na introductie van de vliegbelasting in 2021, het aandeel Nederlandse reizigers vanaf 2019 tot en met 2024 vanuit Düsseldorf en Brussel met 41 en 20 procent toegenomen. Een verdere verhoging van de vliegprijs, door een hogere vliegbelasting maar ook door de havengelden, zal leiden tot een verdere verschuiving van reizigers naar luchthavens over de grens, zoals Brussel en Düsseldorf.”

Vliegbelasting als transitieversneller voor verduurzaming
De opbrengsten van de vliegbelasting vloeien momenteel terug naar de schatkist en worden niet geïnvesteerd in de verduurzaming van de luchtvaart, zoals het opschalen en betaalbaar maken van alternatieve brandstoffen (SAF). Dit staat haaks op de wens van bijna negen op de tien Nederlanders: zij vinden dat de opbrengsten juist moeten worden ingezet om vliegen schoner te maken.

KLM pleit dan ook voor een andere aanpak. Marjan Rintel: “We moeten niet extra belasten en hier in Nederland kosten stapelen. We moeten juist samen extra investeren in schoner vliegen, bijvoorbeeld in alternatieve brandstoffen (SAF). Op dit moment gaat er geen cent van de opbrengsten naar verduurzaming van de luchtvaart. Gezinnen die honderden euro’s betalen aan vliegbelasting mogen tenminste verwachten dat hun geld ook echt bijdraagt aan minder uitstoot. Net zoals de overheid wind- en zonne-energie helpt opschalen of de elektrificatie van het wagenpark steunt, moet zij ook meer doen om SAF-productie in Nederland beschikbaar en betaalbaar te maken.”

Nationale belastingen maken vliegtickets duurder voor Nederlanders die daarom naar luchthavens over de grens uitwijken. Transferpassagiers kiezen voor een andere hub om over te stappen. Dit is verplaatsing, geen verduurzaming. Door dit uitwijkgedrag neemt de CO₂-uitstoot toe.

→ Bekijk de volledige infographic (pdf)

Wij hebben goede gesprekken gehad met Kamerleden en beleidsmedewerkers over onder andere het opschalen van de productie van duurzamere brandstoffen in Nederland, meer internationale treinen, minder afval, een mondiale kerosinebelasting, stiller vliegen, radicale innovatie en goede werkomstandigheden. Alleen door goed samen te werken kunnen we de grote stappen zetten die nodig zijn. Ook kwamen er kritische geluiden voorbij, over het tempo van verduurzaming en het bereiken van resultaten voor de omgeving.

Ons doel is om samen op basis van onze 10 commitments visie met de politiek en overheid een gezamenlijke actieagenda te maken die de Nederlandse luchtvaart schoner, stiller en sterker maakt, voor ons allemaal, terwijl we de goede verbindingen van Nederland behouden. Samenhangend en stabiel beleid is essentieel om grote stappen voorwaarts te maken. Dat betekent niet alleen dat luchtvaart minder overlast moet veroorzaken voor omwonenden, maar ook dat luchtvaart toegankelijk blijft voor iedereen, ook voor mensen die minder te besteden hebben. Ook is het van belang dat belangrijke luchtvracht zoals medicijnen, versproducten of hightech apparatuur ons land blijven bereiken of via onze luchthavens verzonden kunnen worden.

Wij staan voor onze commitments aan Nederland en gaan graag verder in gesprek om te komen tot een gedragen en samenhangend luchtvaartbeleid die goed is voor alle Nederlanders. Op basis van de constructieve dialoog met alle deelnemers vandaag kijken wij er naar uit om samen de luchtvaart in Nederland van morgen schoner, stiller en sterker te maken. Wij roepen de politiek, overheid en belanghebbenden om met ons aan de slag te gaan.  

Onze “10 commitments” visie “Toekomstbestendige luchtvaart voor Nederland” vindt u hier.