De naam The Link verwijst naar de Link Trainer, de eerste vliegsimulator die bijna een eeuw geleden in gebruik werd genomen. Op de begane grond komen in een ruimte van 1.100 m2 met een verdikte funderingsvloer vijf vliegsimulatoren te staan. Hierin kunnen (vracht)vliegers van KLM en vliegers van Transavia optimaal getraind worden in de nieuwste vliegtuigtypen, de Airbus A321neo en Airbus A350. Op de overige verdiepingen zijn onder meer instructie- en techniekruimten en een hoogspanningsruimte, die uiteindelijk het gehele Crew Training Centre van stroom zal voorzien.

KLM heeft multitechnisch dienstverlener SPIE uitgekozen als hoofdaannemer voor de bouw. KLM Real Estate & Facility Contracting begeleidt de bouw in samenwerking met Flight Operations. Voor de fundering wordt gebruikgemaakt van zogenaamde DPA-palen, waarvan het plaatsen aanzienlijk minder grondtrillingen oplevert voor de bestaande simulatoren en het Operations Control Centre in de naastgelegen gebouwen. Het nieuwe gebouw is ontworpen volgens de geldende richtlijnen voor een duurzaam en energie-efficiënt utiliteitsgebouw, en voldoet daarmee aan de eisen voor een Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG). Het pand is vrij van gas, maakt gebruik van warmtepompen voor de warmteopwekking en heeft op het dak geplaatste zonnepanelen voor een deel van de stroomvoorziening. Ook is het deels voorzien van een sedumdak voor betere isolatie en het langer vasthouden van water.

Fotocredits: Ruud Rozevink.

Nu kijken we vol enthousiasme uit naar 2025! 

Activiteiten eerste negen maanden
Engineering & Maintenance ondervindt last van wereldwijde problemen in de toeleveringsketen en zag het operationele resultaat halveren. Cargo presteert in lijn met de eerste negen maanden van 2023. Transavia noteerde een hogere omzet in vergelijking met vorig jaar, ondanks operationele uitdagingen. In totaal reisden van januari tot en met september 7,5 miljoen mensen met Transavia. Daarnaast verwelkomde Transavia zes nieuwe A321neo’s in de vloot. 

KLM is het eens met Schiphol dat verbetering van de luchthaven en betere dienstverlening voor de reiziger broodnodig zijn. De staat van onderhoud van gebouwen en werkplekken voldoet niet aan de behoeften van reizigers en werknemers op Schiphol. Ook steunt KLM de inspanningen om geluidshinder te beperken en het gebruik van tariefdifferentiatie om luchtvaartmaatschappijen te stimuleren stillere vliegtuigen in te zetten.  

Ton Dortmans begon zijn carrière bij KLM op 1 augustus 1985 en vervulde sindsdien diverse functies binnen E&M, Ground Services, Flight Operations en bij het Operations Control Center. In 2012 werd hij benoemd tot EVP E&M, een positie waarin hij verantwoordelijk is voor het vliegtuigonderhoud van de KLM-vloot en zo’n 200 externe Maintenance, Repair & Overhaul (MRO) klanten wereldwijd. Ton heeft ook bijgedragen aan verschillende commissies en nevenactiviteiten, zoals zijn rol als voorzitter van EPCOR b.v. en bestuurslid van KLM UK Engineering Ltd.

Marjan Rintel, CEO van KLM: "Het tijdig en veilig onderhouden van vliegtuigen, motoren en componenten, dat is waar het om draait bij E&M. Ton heeft die grote verantwoordelijkheid met verve vervuld, met een groot hart voor de techniek, maar vooral ook voor de mensen daarachter. Hij wist E&M in de afgelopen jaren door pittige omstandigheden te leiden, toen we tijdens COVID veel technische collega’s moesten laten gaan en daarna juist weer moesten opschalen. Ik wil Ton van harte bedanken voor alles wat hij voor KLM heeft betekend en wens hem veel geluk.”

Mathieu Essenberg, die momenteel EVP Hub Operations bij Ground Services is, zal vanaf januari 2025 de rol van EVP E&M overnemen. Mathieu begon zijn loopbaan bij KLM in 2002 en heeft sindsdien diverse managementfuncties bekleed binnen KLM Cityhopper, Flight Operations en E&M. Hij is daarnaast nog steeds gekwalificeerd als gezagvoerder op de Boeing 737.

Marjan Rintel: "Het onderhoud en daarmee de beschikbaarheid van onze vloot heeft onze hoogste aandacht. Mathieu heeft bewezen dat hij grote veranderingen kan leiden en tegelijkertijd oog heeft voor de dagelijkse uitdagingen. Zijn strategische visie en pragmatische resultaatgerichtheid maken hem tot de juiste persoon om E&M te leiden."
 

Koen Bolster, momenteel Vice President Worldwide Operations Cargo, zal per 1 februari 2025 de rol van EVP Hub Operations bij Ground Services overnemen. Koen begon zijn carrière bij KLM in 2006 en heeft sindsdien verschillende functies vervuld binnen Ground Services en Cargo, alsmede bij netwerkplanning en passenger revenue management. Ook was hij werkzaam voor KLM in Frankfurt en Parijs.

Maarten Stienen, COO van KLM: “Met zijn brede KLM-kennis en ervaring kan Koen een grote bijdrage leveren aan de verdere groei en de toekomst van Ground Services. Koen heeft bij Cargo laten zien dat hij de balans kan vinden tussen de dagelijkse operatie en de lange termijn, met oog voor de menselijke kant van processen. Ik wens hem enorm veel succes en zie uit naar onze samenwerking.”

Over de Delfts blauwe huisjes van KLM  
Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw reikt KLM Delfts blauwe huisjes gevuld met Bols Jenever uit aan World Business Class-passagiers tijdens intercontinentale vluchten. De huisjes zijn miniatuurversies van gebouwen in Nederland en daarbuiten met een bijzondere geschiedenis en zijn gewilde verzamelobjecten. Sinds 1994 loopt het aantal huisjes synchroon met de leeftijd van KLM. Sindsdien wordt ieder jaar op KLM’s verjaardag op 7 oktober een nieuw exemplaar aan de collectie toegevoegd.

KLM neemt deze en andere maatregelen om het netwerk en de dienstverlening voor klanten in stand te houden en om banen zo veel mogelijk te beschermen. De ondernemingsraad en vakbonden zijn door KLM op de hoogte gesteld van de (voorgenomen) maatregelen en doelstellingen. Zij worden via het gebruikelijke overleg verder betrokken om tot definitieve besluitvorming te komen.  

Het gaat in meer detail om: 

• Structurele verhoging van de arbeidsproductiviteit met minimaal 5% in 2025, onder andere door automatisering, mechanisering, het verlagen van verzuim en aanpassing van roosterregelingen;  
• Maatregelen om de gevolgen van het tekort aan vliegers op te lossen en ervoor te zorgen dat we met onze vliegers alle vluchten kunnen uitvoeren, met een betere balans tussen intercontinentale en Europese vluchten; 
• Door het tekort aan technici en de voortdurende leveringsproblemen van onderdelen kan KLM minder vluchten uitvoeren. Er worden maatregelen genomen bij Engineering & Maintenance om het aantal annuleringen terug te dringen. Als dit onvoldoende resultaat oplevert dan zal worden gekeken naar mogelijkheden om het onderhoud deels uit te besteden;  
• Alle investeringen (behalve die in (arbeids)veiligheid en compliance) worden heroverwogen en uitgesteld, zoals het nieuwe hoofdkantoor van KLM en gebouwen van Engineering & Maintenance. De investeringen in onze vloot blijven zoveel mogelijk in stand. 
• Verbetering van bestaande, en introductie van nieuwe producten aan boord voor klanten. Er wordt getest met een uitgebreid cateringaanbod en optimalisering van de vliegtuigindeling. In totaal gericht op een stijging van de inkomsten met minimaal 100 miljoen euro per jaar; 
• Maatregelen om de organisatie te vereenvoudigen, meer synergie te realiseren, te ontdoen van overlap en overhead. Een voorbeeld is de beoogde reorganisatie van de vliegdiensten en trainingsorganisaties; 
• KLM start een verkenning naar mogelijkheden om activiteiten die niet direct bijdragen aan de uitvoering van vluchten uit te besteden, af te stoten of stop te zetten.  

In de virtual reality-omgeving begint de medewerker thuis en doorloopt vervolgens stap voor stap een werkdag: van het inleveren van de bagage in het bemanningencentrum tot het daadwerkelijk opstijgen van het vliegtuig, het werk aan boord en de aankomst bij het hotel. Uit de test komt naar voren dat de bril collega’s meer zelfvertrouwen en motivatie geeft om weer aan de slag te gaan. Ook wordt de VR-applicatie ingezet om te onderzoeken of iemand echt weer klaar is om aan het werk te gaan, doordat het inzichtelijk maakt of en waar de collega vastloopt in het re-integratieproces. Dat helpt bij een gerichte behandeling.

Naast dat de VR-bril helpt om eerder de stap te zetten om weer aan het werk te gaan, blijkt dat het ook bijdraagt aan duurzame inzetbaarheid. Door het mogelijk maken van een gerichte aanpak en het opdoen van meer zelfvertrouwen, vallen collega’s namelijk minder snel opnieuw uit. Het programma sluit nu aan bij collega’s die in de cabine werken, maar KLM wil het programma uitbreiden om het breder in te kunnen zetten.

KLM is voortdurend bezig met het verbeteren van producten en processen. Het pionieren met de VR-bril bij het re-integratieproces sluit daarom goed aan bij het innovatieve karakter van het bedrijf.

Het kabinet heeft vandaag besloten een aangepast pakket maatregelen in te dienen in Brussel in het kader van de balanced approach-procedure voor minder geluidshinder rondom Schiphol. De uitkomst hiervan is een krimp met een bandbreedte van 475.000 tot 485.000 vliegtuigbewegingen.

Het pakket bevat onder andere een forse geluidsreductie in de nacht door een combinatie van 5.000 minder vliegtuigbewegingen en maatregelen zoals zoveel mogelijk stillere vliegtuigen ’s nachts inzetten en lawaaiige vliegtuigen weren. Hiermee wordt het geluidsdoel voor de nacht naar verwachting ruimschoots gehaald.

Het is belangrijk dat het balanced approach-proces zorgvuldig wordt doorlopen. Het is positief dat een aantal maatregelen uit het breed gedragen sectorplan schoner, stiller, zuiniger is overgenomen. Tegelijk maakt KLM zich zorgen dat het mogelijke verlies van historische slots tot vergeldingsmaatregelen van andere landen kan leiden, waardoor er verbindingen verdwijnen die belangrijk zijn voor Nederland als internationaal handelsland.

KLM gaat door met vlootvernieuwing en daardoor neemt het geluid de komende jaren steeds verder af. We zien de toetsing door de Europese Commissie van de voorgestelde maatregelen met vertrouwen tegemoet, zodat er straks een evenwichtig pakket ligt. Zo blijven wij Nederland verbinden met de rest van de wereld, in balans met de omgeving.

In het tweede kwartaal was de operatie stabieler zodat klanten minder te maken kregen met verstoringen dankzij een pakket aan operationele maatregelen. Deze gaan onder andere over de beschikbare reservevloot en het aannemen van voldoende collega’s op verschillende plekken in het bedrijf.

Het operationeel resultaat bedroeg in het tweede kwartaal €260 miljoen bij een omzet van €3,3 miljard. Het resultaat blijft achter bij de verwachtingen door de hoge kosten.

Activiteiten
Engineering & Maintenance heeft veel nieuwe technici verwelkomd en gaat onverminderd door met werven. De omzet was in het eerste halfjaar hoger dan in dezelfde periode in 2023.

Bij Cargo stijgt de vraag naar goederenvervoer, waardoor het herstel is ingezet van de inkomsten en opbrengsten. Wel staat dat herstel nog steeds onder druk door de wereldwijde problemen in de toeleveringsketen. Om het netwerk stabiel te maken is daarom meer reservecapaciteit ingebouwd, waardoor de vloot verminderd inzetbaar is.

Ook Transavia noteerde een hogere omzet in het eerste halfjaar. Transavia slaagde erin onder moeilijke omstandigheden Nederlanders betaalbaar op vakantie te laten gaan, waardoor het resultaat in het tweede kwartaal positief was. In totaal reisden bijna 4,5 miljoen mensen met Transavia in het eerste halfjaar van 2024.

• Pathfinder: Een best-in-class tool voor het optimaliseren van planningen waarmee luchtvaartmaatschappijen in de dagen voorafgaand aan de activiteiten hun vloot en toewijzingsprocessen kunnen optimaliseren met het oog op de robuustheid en kosten. 
• Sentry & Runway: Twee hulpprogramma's voor storingsbeheer op de dag van de vluchtuitvoering, waarmee grote en kleine operationele storingen in vlucht- en bemanningsschema's opgelost kunnen worden en de kosten in verband met vertragingen en storingen voor passagiers tot een minimum beperkt kunnen worden. 
• CrewVision: Een hulpmiddel voor personeelsbeheer en -planning voor de lange termijn voor cockpit- en cabinepersoneel dat een optimaal bemanningsplan voor de toekomst berekent, inclusief werving, training en verloop. 
• Terra: Een hulpmiddel dat is ontworpen om het toewijzingsproces voor grondpersoneel op de dag van de activiteit (Day of Operations, DoO) te verbeteren - rekening houdend met beschikbare middelen, een gelijke verdeling van de werklast voor werknemers (werknemerstevredenheid), de kans op vertragingen, vertragingskosten en verbeterde taaktijden op basis van een aantal factoren, zoals werkelijke belasting. 

Bewezen resultaten 
De implementatie van deze oplossingen heeft geleid tot verbeteringen in de activiteiten van KLM in verschillende functionaliteiten, van het verbeteren van de operationele efficiëntie van de luchtvaartmaatschappij tot het verbeteren van het storingsbeheer van de luchtvaartmaatschappij en datagestuurde integrale personeelsplanning. KLM heeft de non-performance-kosten teruggebracht, de toegevoegde waarde binnen de activiteiten verhoogd en een sterk rendement op zijn investeringen (ROI) geleverd op het initiatief. Medewerkers van het Operations Control Center en andere operationele en netwerkafdelingen presteren met een nieuwe mate van betrokkenheid, inzicht, vertrouwen en tevredenheid. 

Sinds de laatste uitbreiding van de samenwerking in 2021 hebben KLM en BCG hun op maat gemaakte oplossingen beschikbaar gesteld aan andere luchtvaartmaatschappijen. Nu bedient het KLM-BCG-partnerschap een vooraanstaand netwerk van luchtvaartmaatschappijen van alle groottes, bedrijfsmodellen en regio's, zoals point-to-point, single hub en multi-hub en voor zowel full-service als low-cost luchtvaartmaatschappijen.

12.00
KLM laat weten dat er op dit moment beperkt vliegverkeer mogelijk is door de wereldwijde computerstoring waar onder andere luchtvaartmaatschappijen en luchthavens hinder van ondervinden. Dit betekent dat klanten rekening moeten houden met vertragingen en annuleringen. We roepen passagiers op niet naar de luchthaven te komen als hun vlucht niet vertrekt of ernstig vertraagd is. Wij realiseren ons dat dit voor groot ongemak zorgt bij onze klanten, zeker nu de zomervakantie net is begonnen. KLM werkt met man en macht aan het herstel van de operatie. Wij adviseren passagiers de website KLM.com of de KLM-app in de gaten te houden voor actuele informatie over hun vlucht.

9.30
Ook KLM is net als andere luchtvaartmaatschappijen en luchthavens getroffen door de wereldwijde computerstoring, waardoor het niet mogelijk is vluchten af te handelen. Wij realiseren ons dat dit, zeker gezien de zomervakantie, buitengewoon vervelend is voor onze klanten. We werken er hard aan om het probleem op te lossen. Voor nu zien we ons genoodzaakt om de operatie grotendeels te staken.

KLM kan zich vinden in de helder onderbouwde uitspraak van de Hoge Raad.

KLM wil in balans met de omgeving Nederland blijven verbinden met de rest van de wereld. Hiervoor hebben wij het plan schoner, stiller, zuiniger opgesteld dat laat zien dat het gemeenschappelijke doel van minder geluidshinder behaald kan worden zonder afname van het aantal vliegtuigbewegingen.

Grote economische impact op nationale economieën

Uit de bevindingen van de studie blijkt dat de Air France-KLM Group een belangrijke rol speelt in de economie van Nederland, het thuisland van KLM en van Frankrijk, het thuisland van Air France. De Air France-KLM Group heeft in het fiscale jaar 2023 een netto-inkomen van 0,9 miljard euro gegenereerd, terwijl de totale economische impact wordt geschat op 21,9 miljard euro in Nederland en 48,9 miljard euro in Frankrijk (of 1.228 euro per jaar per inwoner in Nederland en 723 euro per jaar per inwoner in Frankrijk). De studie concludeert dat de Air France-KLM Group voor elke geïnvesteerde euro 3,4 euro in de Nederlandse economie oplevert en 3,6 euro in de Franse.

Deze economische voordelen bestaan uit directe investeringen, directe en indirecte werkgelegenheid en het afnemen van producten en diensten van lokale leveranciers.

Een drijvende kracht achter werkgelegenheid in Frankrijk en Nederland

Naast haar economische en financiële impact draagt de Air France-KLM Group ook aanzienlijk bij aan het scheppen van locatiegebonden banen voor geschoolde werknemers. In 2022 en 2023 hebben de verschillende rechtspersonen van de Air France-KLM Group respectievelijk 4.000 en 5.000 vaste personeelsleden aangetrokken, bestaande uit piloten, stewardessen en monteurs. Dit zal zich in 2024 voortzetten, met name voor piloten en onderhoudspersoneel. De Air France-KLM Group is met stageprogramma’s ook bijzonder actief in het ondersteunen van de toegang tot werkgelegenheid voor jongeren en geeft steun aan verenigingen die inclusie bevorderen.

Volgens de impactstudie waren 267.996 banen in Nederland en 552.570 banen in Frankrijk afhankelijk van de activiteiten van Air France-KLM, wat overeenkomt met het inwonersaantal van de Nederlandse stad Eindhoven en de Franse stad Lyon. Deze cijfers omvatten directe banen (werknemers die rechtstreeks werkzaam zijn voor de Air France-KLM Group, ongeveer 26.000 in Nederland en 46.000 in Frankrijk), indirecte banen (in aanverwante sectoren, zoals leveranciers, onderaannemers en dienstverleners) en banen die ontstaan door de activiteiten van de Air France-KLM Group, bijvoorbeeld in het toerisme. Deze banen ondersteunen de lokale Nederlandse en Franse economie.

In de studie wordt bovendien benadrukt dat elke door de Air France-KLM Group gecreëerde directe baan in Frankrijk 11 extra banen oplevert. In Nederland is de impact ook zeer positief te noemen: voor elke door de Air France-KLM Group gecreëerde baan worden er 9,2 extra banen gecreëerd in de Nederlandse economie.

Nederland als een van de best verbonden economische centra ter wereld

De bijdrage van Air France-KLM aan de Nederlandse economie bestaat voornamelijk uit het verbinden van het land met de rest van de wereld. KLM heeft op Amsterdam-Schiphol Airport een van 's werelds meest effectieve vervoersknooppunten gebouwd, waardoor de Nederlandse hoofdstad effectief verbonden is met 160 bestemmingen. Dit overtreft het natuurlijke potentieel van haar thuismarkt ruimschoots.

Dit maakt Nederland tot een van de best verbonden economische centra ter wereld, wat een gunstig vestigingsklimaat creëert voor internationale organisaties en bedrijven die hun hoofdkantoor in Nederland vestigen of aanhouden.

De activiteiten van Air France-KLM in Nederland ondersteunen ook de Nederlandse export, van bloemen tot geneesmiddelen, met name door de vrachtdivisie van de Group, Air France-KLM Martinair Cargo.

Gedeelde voordelen in alle Franse regio's

Uit de sociaaleconomische impactstudie blijkt dat de activiteiten van Air France-KLM alle Franse regio's ten goede komen, zonder uitzondering.

Zo profiteert de regio Occitanië niet alleen van sterke luchtvaartactiviteiten, maar ook van aanzienlijke directe economische investeringen door Air France-KLM's aankoop van vliegtuigen en onderdelen van Airbus en haar onderaannemers en dienstverleners. Sinds 2018 heeft Air France-KLM meer dan 230 vliegtuigen besteld bij Airbus, waarvan de meeste in de regio Toulouse worden geassembleerd. Bovendien beschikt Air France over een onderhoudslocatie in Toulouse.

In de regio's Bourgogne-Franche-Comté en Grand Est is de bijdrage van Air France-KLM te zien in haar steun aan de wijnindustrie, door de aankoop van wijnen, champagnes en sterke dranken die aan boord van Air France worden geserveerd. In 2023 werden meer dan 2,4 miljoen flessen wijn en 1,3 miljoen flessen champagne geserveerd aan boord van Air France-vluchten.

De regio Île-de-France blijft de belangrijkste begunstigde van de impact van de Air France-KLM Group. Dankzij de hub Parijs-Charles de Gaulle en de luchthaven Parijs-Orly, evenals de locatie van het hoofdkantoor van Air France en Transavia France, is de Air France-KLM Group een natuurlijke sociaaleconomische katalysator voor de regio Île-de-France. De Group is reeds lange tijd de belangrijkste werkgever in de particuliere sector van de regio en draagt meer dan 3% bij aan het totale BBP van Île-de-France, met een totale economische impact van bijna 25 miljard euro. De Air France-KLM Group, die 50% van het verkeer op de luchthavens Parijs-Charles de Gaulle en Parijs-Orly vertegenwoordigt, is een drijvende kracht achter de verbondenheid en de nationale en internationale aantrekkingskracht van de regio, en ondersteunt alle schakels in de lokale economie, industrie en het toerisme.

Voor meer details over de studie zie Air France-KLM Group: a major socio-economic contributor to France and the Netherlands - nos engagements (foleon.com)

Opmerking over de methodologie:

De gegevens in de impactstudie weerspiegelen de beoordeling van de sociaaleconomische voordelen van de activiteiten van de Air France-KLM Group, waarin vier soorten economische effecten worden onderscheiden:

-        Directe effecten, waaronder de beloning van medewerkers van de Air France-KLM Group die in hun thuisregio werken, en de consumptie van goederen en diensten door de Group.

-        Indirecte effecten als gevolg van de activiteiten van de Air France-KLM Group, met name uitgaven van passagiers die met de vliegtuigen van de Group reizen, alsook de economische activiteiten van luchthavens die met de activiteiten van de Group verband houden. 

-        Geïnduceerde effecten, die worden bepaald door de uitgaven van de begunstigden van directe en indirecte effecten, met inbegrip van overheidsinstanties die profiteren van belastinginkomsten die voortvloeien uit de activiteiten van de Air France-KLM Group.

-        Katalytische effecten, die de aantrekkelijkheid van een bepaalde regio voor bedrijven vertegenwoordigen, dankzij het luchtverkeer van de Air France-KLM Group naar het gebied.

De inzetbaarheid van de vloot was onvoldoende doordat vliegtuigen langer in de hangar staan te wachten op onderdelen. Dit komt door de aanhoudende wereldwijde problemen in de toeleveringsketen. KLM moet vliegtuigen inhuren om de langere onderhoudstijd op te vangen, terwijl de kosten van het afsluiten en verlengen van vliegtuigleases aanzienlijk zijn gestegen door wereldwijde schaarste. Daar komen de kosten voor compensatie en verzorging van passagiers die te maken krijgen met verstoringen bovenop. KLM heeft daarnaast te maken met gestegen arbeidskosten door de vorig jaar afgesloten cao’s, terwijl we nog niet de bijbehorende capaciteit kunnen vliegen.

KLM heeft veel technici en nieuwe piloten aangenomen als inhaalslag na corona, mede omdat er meer vliegers in de cockpit nodig zijn op bepaalde routes naar Azië in verband met het omvliegen boven Rusland en onrust in het Midden-Oosten.

KLM vervoerde in het eerste kwartaal 7,5 miljoen reizigers. Transavia verwelkomde 1,8 miljoen passagiers aan boord.

Transavia noteerde een hogere omzet dan in het eerste kwartaal van 2023. Tegelijk had Transavia net als KLM te maken met gestegen kosten. De onderhoudsdivisie (E&M) liet eveneens een omzetgroei zien in het eerste kwartaal, maar de kostenstijging hield vrijwel gelijke tred. De vraag naar Cargo was stabiel maar de inkomsten stonden onder druk.

Pierre-François Riolacci trad in 2016 toe tot de Raad van Commissarissen van KLM. Zijn termijn zit er eveneens op en hij wordt opgevolgd door Frédéric Gagey. Gagey heeft zijn sporen in de luchtvaart meer dan verdiend op verschillende posities bij Air France, Air France-KLM en KLM, waar hij Chief Financial Officer & managing director was van 2005 tot 2012.

Verder heeft de aandeelhoudersvergadering op voordracht van de Raad van Commissarissen Bas Brouns benoemd tot CFO. Hiermee is Brouns vanaf nu statutair directielid van KLM. Hij volgt Erik Swelheim op, wiens termijn is afgelopen.

KLM moest in het vierde kwartaal vluchten annuleren door beperkte baancapaciteit op Schiphol als gevolg van het weer en door verminderde inzetbaarheid van de vloot. Het omboeken en compenseren van klanten en het inhuren van extra toestellen zorgden voor hogere kosten. Verder hielden de geopolitieke spanningen aan, waardoor KLM niet meer boven Rusland vliegt en meer piloten nodig heeft in de cockpit op sommige Aziatische vluchten. Bij Cargo was het aanbod groter dan de vraag in het vierde kwartaal en ook dat zette de resultaten onder druk.

Dit alles resulteerde in een operationeel verlies van €18 miljoen, vergeleken met een verlies van €2 miljoen in 2022. De omzet bedroeg in het vierde kwartaal €3,0 miljard, vergeleken met €2,8 miljard in 2022.

Meer tevreden passagiers
De klanttevredenheid van KLM-passagiers steeg in 2023: van 37 naar 39 (gemeten in NPS). Dit is te danken aan de enorme inzet van alle KLM-collega’s. KLM vervoerde in 2023 30,3 miljoen passagiers naar hun reisbestemming. Transavia verwelkomde 8,9 miljoen reizigers aan boord en nam in december de eerste A321neo in ontvangst, een belangrijke vernieuwing die bijdraagt aan de duurzaamheidsdoelen van de hele KLM Groep.

Bij de onderhoudsdivisie werden honderden nieuwe collega’s aangenomen om het personeelstekort op te lossen. Daar gaan we in 2024 mee door. Het omzetherstel zette in 2023 door bij E&M.

Bij Cargo is de omzet weer op het niveau van voor de coronacrisis, maar zien we druk op de inkomsten door de vertragende wereldhandel.

KES is een 100% dochteronderneming van KLM en houdt zich bezig met het onderhoud, vlootmanagement en tanken van voertuigen en apparaten die nodig zijn voor de grondafhandeling op Schiphol. Ook is KES de eigenaar van de Ground Power Units die luchtvaartmaatschappijen gebruiken op Schiphol om toestellen die aan de grond staan van stroom te voorzien. 

Bij KES werken ongeveer honderd mensen. Zij behouden hun arbeidsvoorwaarden. De tankactiviteiten van KES worden bij KLM Ground Services ondergebracht. Acht medewerkers komen daardoor in dienst van KLM. 

TCR International NV is een Belgisch bedrijf met een jaarlijkse omzet van ongeveer 250 miljoen euro en meer dan 1500 medewerkers. Het is een wereldwijde speler in de GSE-markt met focus op equipment (maintenance, leasing, pooling) services. TCR heeft een vestiging in Nederland (TCR NL) waar KLM al mee samenwerkt voor onderhoud en leasediensten. TCR heeft de middelen en schaalgrootte om in de ontwikkeling van KES te investeren. KLM blijft klant van KES. 

Over het overnamebedrag doen we geen mededelingen.

Van links naar rechts: Patrice de Hemptinne, General Counsel TCR, Erik de Harder, Director Benelux/Nordics TCR, Erik Swelheim, CFO KLM, Roeland Pompen, Director Holdings M&A KLM, Bruno Vanpoucke, Commercial Director TCR, Tom Bellekens, CEO TCR, Andrea van Sleen, KLM Legal, John de Hollander, VP Finance KLM Ground Services

De partijen gaan onder meer onderzoeken hoe passagiers effectiever op de consequenties van hun gedrag gewezen kunnen worden. Ook wordt onderzocht hoe personeel nog beter kan worden getraind om met dit soort incidenten om te gaan. Sinds mei bestaat er een digitaal aangifteformulier, waarmee personeel gemakkelijk aangifte kan doen tegen ordeverstorende passagiers. Wie zich misdraagt in een vliegtuig of op de grond moet worden aangepakt en het is belangrijk dat personeel aan boord en in de vertrekhal op de hoogte is van de mogelijkheden om hieraan bij te dragen.

No Fly-lists breder delen
Luchtvaartmaatschappijen houden No Fly-lists bij van passagiers die zich in hun vliegtuigen, op Schiphol of op buitenstations hebben misdragen. De ondertekenaars gaan ook onderzoeken of dit soort informatie tussen alle Nederlandse airlines kan worden gedeeld, uiteraard met inachtneming van alle bestaande regelgeving rondom privacy. KLM en Transavia delen binnen de KLM-groep sinds 2022 gegevens van passagiers die op de No Fly-list zijn geplaatst vanwege ontoelaatbaar gedrag aan boord of op de grond. Passagiers krijgen bij beide maatschappijen een vliegverbod van mnimaal vijf jaar als zij zich op een vlucht van Transavia óf KLM misdragen.

Enorme toename van aantal unruly passagiers
KLM constateert op haar vluchten een toename van het aantal unruly passagiers van 100% ten opzichte van 2019. In 2023 werden gemiddeld 30 ordeverstorende passagiers per maand geregistreerd, terwijl dat er in 2019 gemiddeld 15 waren. 60% van de gevallen vonden plaats aan boord, 40% in de vertrekhal. In ruim de helft van de gevallen speelt alcohol een factor.

Betrokken partijen
De intentieverklaring is ondertekend door Royal Schiphol Group NV, Transavia, KLM, TUI, Corendon Dutch Airlines, het Openbaar Ministerie en de Koninklijke Marechaussee. Nederland is het derde land in Europa dat een verklaring zoals deze heeft ondertekend, na Noorwegen en Ierland. Het onderwerp staat internationaal breder op de agenda, ook bij de Europese en internationale luchtvaartorganisaties EASA en IATA.

Het onderzoek moet de luchtvaartsector helpen om bijvoorbeeld het werken in de bagagehallen lichter te maken. Naast de de reeds geplande acties om op korte termijn overal tilhulpen op te hangen, willen de partijen met deze samenwerking onderzoeken hoe digitale innovatie kan ondersteunen bij fysieke werkzaamheden.

In de komende maanden gaan vijf onderzoekers begeleid door Professor David Abbink (hoogleraar mens-robot interactie en directeur FRAIM) onderzoek doen in de bagagehallen. Samen met bagagemedewerkers gaan zij de toekomst van dit werk vormgeven. Want ook bij het toepassen van digitale innovatie draait de toekomst van werk nog steeds om de balans tussen mens en machine. De medewerkers van de bagagehallen hebben dus een essentiële rol: de inzichten, wensen en ervaringen van deze experts hebben een grote invloed.

“We moeten leren van de vakmensen op de werkvloer wat voor hen belangrijk is in hun werk, en wat zij anders zouden willen zien.”, vertelt Professor Abbink. “Ons team van onderzoekers heeft verschillende achtergronden waarmee we proberen elkaars blinde vlekken bloot te leggen, zodat we samen meer leren dan ieder apart. Dat is essentieel om verschillende oplossingsrichtingen te kunnen verkennen met en voor de vakmensen: technisch, sociaal of organisatorisch.”

Harm Josephi, Vice President Baggage Services bij KLM: “Wereldwijd lopen KLM en Schiphol al lange tijd voorop als het gaat om het verminderen van de fysieke belasting bij het afhandelen van bagage. Maar het kan altijd beter. Door samen te werken met Schiphol en TU Delft zetten we nieuwe stappen in het fysiek minder zwaar maken van werk in bagagegebieden. Deze samenwerking zal bijdragen aan verbeteringen die uiteindelijk op luchthavens overal ter wereld kunnen worden ingevoerd. Daar mogen we trots op zijn in Nederland.”

“Uiterlijk in april 2024 heeft iedere werkplek in de bagagehallen een goed werkende tilhulp die door iedere medewerker wordt gebruikt. Tegelijkertijd werken we voor de periode daarna aan een volgende stap: het automatiseren van het fysieke werk, waarin de expertise van medewerkers nodig blijft, maar anders wordt. We geven de toekomst van werk vorm en hoe daarin de rol van mensen verandert. Het onderzoek gaat ons helpen om dat vorm te geven samen met medewerkers.” Aldus Dennis van Kleef, verantwoordelijk voor bagage bij Royal Schiphol Group.

Brede invalshoeken onderzoekers
FRAIM brengt onderzoekers samen van verschillende universiteiten met diverse achtergronden in design, psychologie, organisatieveranderkunde, robotica en logistiek. Met deze brede invalshoek kunnen ze de impact van technische innovaties vroegtijdig inschatten, versneld door innovatie expertise van TU Delft’s fieldlab RoboHouse. Het feit dat dit onderzoek niet gebeurt in een lab, maar juist in de bagagehallen met de mensen die er werken, zorgt voor een cruciale samenwerking tussen bagagemedewerkers en onderzoekers, en daarmee realistische, bruikbare uitkomsten. Schiphol, KLM en TU Delft geloven dat deze aanpak het resultaat verder brengt.

Het onderzoek is geslaagd als een nieuwe manier van werken samen met medewerkers in de bagagehallen wordt uitgewerkt. De samenwerking wordt bij succes een lange termijn partnerschap om de baanbrekende manier van werken te realiseren.

Dit onderzoek van de TU Delft is kernonderdeel van het plan dat alle partijen in de bagageafhandeling op Schiphol presenteerden om het werk in de bagagehallen lichter te maken. Die acties zetten de partijen door. Met de kennis en resultaten uit het onderzoek worden de toekomstige verbouwingen van de bestaande bagagehallen uitgewerkt.

KLM mocht in het derde kwartaal, waar de zomervakantie in valt, 8,4 miljoen mensen aan boord verwelkomen. Bij Transavia waren dat 2,9 miljoen reizigers. 

Cijfers negen maanden 

In de eerste negen maanden van het jaar bedroeg de operationele winst €668 miljoen bij een omzet van €9,058 miljard. In dezelfde periode in 2022 waren dat een operationele winst van €708 miljoen (inclusief €138 miljoen NOW) bij een omzet van €7,921 miljard.  

Bij Cargo remde de vraag af na de enorme vraag tijdens corona. Engineering & Maintenance voelt nog steeds de wereldwijde supply chain problemen maar presteert conform verwachtingen. Transavia had een zeer sterke zomer, waardoor de verliezen veroorzaakt door vlootproblemen eerder dit jaar, werden goedgemaakt.